nói xỏ
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Động từ:
- Nói một cách xa xôi, ám chỉ, có ý châm chọc, chế giễu hoặc làm người khác tức giận một cách gián tiếp: Hành động dùng lời nói có vẻ nói chuyện khác, nhưng thực chất lại ám chỉ, châm chọc một người hoặc một việc cụ thể nào đó với thái độ không thiện chí, thường mang tính cay độc, chua ngoa.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Anh ta cứ ngồi đó nói xỏ mãi về chuyện người khác đi làm muộn. (Anh ta cứ ngồi đó nói lời ám chỉ mãi về chuyện người khác đi làm muộn.)
- Đừng có nói xỏ nữa, có gì thì nói thẳng ra đi! (Đừng có nói bóng gió nữa, có gì thì nói thẳng ra đi!)
- Cô ấy không ưa tôi nên hay nói xỏ trong các cuộc họp. (Cô ấy không ưa tôi nên hay nói lời châm chọc gián tiếp trong các cuộc họp.)
Các cách sử dụng nâng cao
"nói xỏ nói xiên": Cụm từ nhấn mạnh việc nói những lời ám chỉ, châm chọc một cách không thẳng thắn, có phần lắt léo.
- Mấy người đó cứ nói xỏ nói xiên mãi, chẳng ai hiểu họ muốn gì. (Mấy người đó cứ nói bóng nói gió mãi, chẳng ai hiểu họ muốn gì.)
"nói xỏ đểu": Cách nói nhấn mạnh tính chất đê tiện, hèn kém của lời nói xỏ.
- Hắn ta chuyên nói xỏ đểu sau lưng người khác. (Hắn ta chuyên nói những lời ám chỉ đê tiện sau lưng người khác.)
Biến thể và từ gần giống
- Nói bóng gió (động từ): Nói một cách không trực tiếp, có ý ám chỉ điều gì đó. (Từ gần nghĩa, nhưng "nói bóng gió" có thể mang sắc thái trung tính hơn, không nhất thiết là cay độc).
- Nói mát (động từ): Nói những lời có vẻ mát mẻ, nhẹ nhàng nhưng thực chất là để châm chọc, khiêu khích.
- Nói mỉa (động từ): Nói với giọng điệu chế nhạo, châm biếm một cách trực tiếp hơn so với "nói xỏ".
Từ đồng nghĩa
- Nói bóng nói gió: Nói vòng vo, ám chỉ.
- Nói kháy: Nói câu chữ có ý châm chọc, chế giễu.
- Châm chọc: Dùng lời nói hoặc hành động để trêu ghẹo, làm cho người khác bực mình.
Từ trái nghĩa
- Nói thẳng: Nói một cách trực tiếp, rõ ràng, không vòng vo.
- Nói thật: Nói sự thật một cách thẳng thắn.
- Khen ngợi: Dùng lời nói để biểu dương, tán dương.
Thành ngữ, tục ngữ liên quan
- "Nói xỏ ai, người ấy hay": Thành ngữ ám chỉ rằng khi người ta nói xỏ về ai, thì chính người đó thường là người hiểu và nhận ra ý ám chỉ đầu tiên.
- Nói xa xôi một cách cay chua để trêu tức.